De muzikale macht over het geheugen (oorwurm)

1008871_30022394

Hoe komt het dat sommige melodietjes voor altijd in het geheugen blijven zitten?

Iedereen kent het fenomeen van melodietjes die hinderlijk lang blijven rondzingen in het hoofd. Ik las hierover een artikel in de krant die de link legt met dementie en antwoord geeft op de vraag waarom muziek zo’n greep heeft op ons geheugen. Ook wel gekend als een oorwurm.

Bijna niets lijkt zo sterk in ons geheugen verankerd als muziek. Ook als mensen op het eind van hun leven zijn en lijden aan dementie, wil er nog wel eens een oorwurmpje in hun hoofd kruipen. Dat kan irritant zijn. Maar soms gaan ze ook gepaard met fijne associaties.

Studio Brussel is er in ieder geval van overtuigd dat muziek een troostende en heilzame werking heeft op mensen met dementie en op de mensen uit hun omgeving. In het kader van de benefietactie Music for Life, bedoeld om aandacht te genereren voor dementie, vraagt de radiozender om een onvergetelijke herinnering gelinkt aan muziek te registreren via zijn website.

Grote kans dat in die lijst veel nummers worden genoemd die makkelijk blijven hangen. Liedjes met een vaak terugkerend refrein maken de grootste kans; nummers als ‘Obladi oblada’ dus. Volgens psycholoog en muziekonderzoeker Lassi Liikkanen, van de universiteit van Helsinki, leiden dat soort liedjes vaak tot oorwurmen. Hij heeft dat aangetoond in 1997. Bijna tienduizend mensen deden toen mee aan een online experiment. De proefpersonen kregen het nummer van de Beatles en enkele andere klassiekers zoals ‘Rudolf the red-nosed reindeer’ te horen. Bijna alle deelnemers kregen vervolgens oorwurmen. Gemiddeld duurden die een klein halfuur.

Liikkanen gebruikt zelf liever de term ‘involuntary musical imagery’ INMI, vrij vertaald ‘zich opdringende muzikale verbeelding’. ‘INMI is een nieuw vakgebied waar nog maar heel weinig over bekend is’, zegt hij. ‘Zo weten we nog niet wat er in de hersenen gebeurt wanneer dit fenomeen zich voordoet. Dit jaar vond ’s werelds eerste symposium over het onderwerp plaats, in Thessaloníki (Griekenland).’

Volgens Liikkanen kan men slechts speculeren over de reden waarom we zo’n goed muzikaal geheugen hebben. ‘Het zou goed kunnen dat muziek en taal zich gedurende onze evolutie gelijktijdig hebben ontwikkeld en dat de twee nauw met elkaar verweven zijn’, zegt hij. ‘Zo vertonen de gebieden in het brein die betrokken zijn bij het verwerken van taal en muziek grote overlap.’ Verhalen die vergezeld gaan met muziek kunnen we daardoor makkelijker onthouden, aldus de Fin. Hierin zou een belangrijke functie van muziek kunnen schuilen.

Cirkel
Bij mensen die dement zijn, is er een andere verklaring voor hun relatief goed muzikaal geheugen, vertelt Sebastiaan Engelborghs van het departement biomedische wetenschappen van de universiteit Antwerpen.

‘De ziekte van Alzheimer tast dat deel van de hersenen aan waar onze feitenkennis opgeslagen zit. Dat is een ander deel dan waar onze muzikale geheugen zit.’

De hoogleraar heeft eens een patiënt gehad met de ziekte van Alzheimer die leed aan een zogenaamde ‘perseveratie’. Dat is een wel een heel extreme vorm van oorwurm. ‘De vrouw zat continu met haar vingers een deuntje te trommelen en te neuriën. Dag in dag uit. Het was altijd hetzelfde deuntje.’ Volgens Engelborghs komt dat doordat Alzheimer de frontale kwab aantast. ‘Het muzikale geheugen bevindt zich daar deels. De frontale kwab is heel bijzonder. Als hij niet meer goed functioneert, dan kunnen dingen in een cirkel in je hoofd blijven draaien.’

Bron: De Standaard.

Advertenties

Over Freddie D
Hiphop muzikant. Freddie D brengt je stevige hiphop met zachte refreintjes. Check alle muziek via www.yeaya.be Yeayä!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: